Tehlikeli Madde İşaretleri ve Anlamları: ADR ve GHS Rehberi

Tehlikeli madde işaretleri, bir ambalajın, aracın veya konteynerin içindeki ürünün hangi tehlikeyi taşıdığını tek bakışta anlatan görsel semboller ve levhalardır. Karayolu taşımacılığında bu işaretlerin temelini ADR tehlike etiketleri oluşturur; bunlara çevreye zararlı madde, yüksek sıcaklık, sınırlı miktar ve lityum batarya gibi özel işaretler ile araç üzerindeki büyük levhalar ve turuncu plakalar eklenir. İşyerinde ise aynı ürün, GHS/CLP piktogramlarıyla etiketlenir ve bu iki sistem sıkça birbirine karıştırılır. Bu rehberde tehlike sembollerini sınıf sınıf renk, şekil ve anlamlarıyla açıklıyor; taşıma etiketiyle işyeri etiketi arasındaki farkı, özel işaretleri ve trafikteki “tehlikeli madde taşıyan taşıt giremez” levhasını ele alıyoruz.

Tehlikeli Madde İşaretleri Nedir, Kaç Gruba Ayrılır?

Tehlikeli madde işaretleri, kullanıldıkları yere göre dört ana gruba ayrılır: taşıma sırasında ambalaja yapıştırılan ADR tehlike etiketleri, ambalaja veya araca eklenen özel işaretler, araç ve konteynerlerde kullanılan levhalar ile turuncu plakalar ve işyerinde kimyasal ürün etiketlerinde yer alan GHS/CLP piktogramları. Her grubun amacı aynıdır: tehlikeyi okuma bilgisi gerektirmeden görünür kılmak.

Taşıma işaretleri; sürücüye, yükleme personeline, denetim görevlisine ve bir kaza anında olay yerine gelen itfaiye ekiplerine hitap eder. Kural dili ADR’dir ve Türkiye’de yurt içi taşımalarda da uygulanır; ulusal uygulamayı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü yürütür. İşyeri piktogramları ise ürünü kullanan çalışana ve tüketiciye yöneliktir; dayanağı kimyasal mevzuatıdır.

Bu işaretlerin hepsi, maddenin önce doğru sınıflandırılmasına dayanır. Sınıf bilgisi yanlışsa etiket de yanlış olur. Dokuz tehlike sınıfının tanımları ve örnek ürünler için tehlikeli madde sınıfları rehberimize bakılabilir.

ADR Tehlike Etiketlerinin Ortak Özellikleri Nelerdir?

ADR tehlike etiketleri, 45 derece döndürülmüş kare yani eşkenar dörtgen biçimindedir ve ambalajlarda en az 100 mm x 100 mm boyutunda olmalıdır. Kenardan yaklaşık 5 mm içeride kenara paralel bir çizgi bulunur. Ambalaj küçükse etiket, sembol ve diğer unsurlar açıkça görünür kalmak şartıyla orantılı olarak küçültülebilir.

Etiketin üst yarısında sınıfın sembolü, alt köşesinde sınıf numarası yer alır. Sınıf 4 alt bölümlerinde köşede yalnızca “4”, sınıf 6 alt bölümlerinde yalnızca “6” yazılır. Etiketin alt yarısına ürünün tehlikesini tanımlayan bir kelime veya UN numarası eklenebilir; ancak bu metin diğer etiket unsurlarını kapatmamalıdır.

Bir madde birden fazla tehlike taşıyorsa, asıl tehlikenin etiketinin yanına yan tehlike etiketi de yapıştırılır. Örneğin hem alevlenir hem aşındırıcı bir sıvı iki ayrı etiket taşır. Etiketlerin kontrast oluşturan bir zemin üzerinde durması veya kesikli ya da düz bir dış çizgiyle çevrelenmesi gerekir.

Sınıf Sınıf Tehlikeli Madde İşaretleri ve Anlamları

Aşağıdaki tablo, ADR’deki tehlike etiketlerinin sembolünü, zemin rengini ve anlamını bir arada gösterir. Tablodaki bilgiler ADR 5.2.2.2.2’deki örnek etiketlere dayanır; baskı öncesinde güncel ADR metninden teyit edilmesi önerilir.

Etiket	Sembol	Zemin rengi	Anlamı
1.1 – 1.3	Patlayan bomba	Turuncu	Patlayıcı madde ve nesneler
1.4 / 1.5 / 1.6	Bölüm numarası	Turuncu	Daha düşük tehlikeli patlayıcılar
2.1	Alev	Kırmızı	Alevlenir gazlar
2.2	Gaz tüpü	Yeşil	Alevlenmeyen, zehirli olmayan gazlar
2.3	Kuru kafa ve çapraz kemikler	Beyaz	Zehirli gazlar
3	Alev	Kırmızı	Alevlenir sıvılar
4.1	Alev	Beyaz zemin, kırmızı dikey şeritler	Alevlenir katılar
4.2	Alev	Üst yarı beyaz, alt yarı kırmızı	Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
4.3	Alev	Mavi	Su ile temasında alevlenir gaz çıkaran maddeler
5.1	Daire üzerinde alev	Sarı	Oksitleyici maddeler
5.2	Alev	Üst yarı kırmızı, alt yarı sarı	Organik peroksitler
6.1	Kuru kafa ve çapraz kemikler	Beyaz	Zehirli maddeler
6.2	Daire üzerinde üç hilal	Beyaz	Bulaşıcı maddeler
7A / 7B / 7C	Yonca (trefoil)	Beyaz veya üst yarı sarı	Radyoaktif malzeme
8	El ve metale dökülen sıvı	Üst yarı beyaz, alt yarı siyah	Aşındırıcı maddeler
9	Üst yarıda yedi siyah dikey şerit	Beyaz	Çeşitli tehlikeli madde ve nesneler
9A	Yedi dikey şerit ve batarya sembolü	Beyaz	Lityum ve sodyum iyon bataryalar

Sınıf 1 ve Sınıf 2 İşaretleri Ne Anlatır?

Sınıf 1 işaretleri turuncu zeminlidir ve patlayıcı madde ya da nesne taşındığını gösterir. 1.1, 1.2 ve 1.3 bölümlerinde etiketin üst yarısında siyah patlayan bomba sembolü bulunur; 1.4, 1.5 ve 1.6 bölümlerinde sembol yerine bölüm numarası yazılır. Etiketin alt kısmında bölüm numarasının yanında uyumluluk grubu harfi yer alır ve hangi patlayıcıların birlikte yüklenebileceği bu harfe göre belirlenir.

Sınıf 2 işaretleri gazın türüne göre üç farklı renkte basılır. Kırmızı zemin üzerinde alev sembolü LPG ve asetilen gibi alevlenir gazları, yeşil zemin üzerinde gaz tüpü sembolü azot ve karbondioksit gibi alevlenmeyen gazları, beyaz zemin üzerinde kuru kafa sembolü ise klor ve amonyak gibi zehirli gazları anlatır. Tüplerde, şekilleri nedeniyle etiketler omuz kısmına küçültülmüş boyutta uygulanabilir. Tüp ve basınçlı kaplara özgü uygulamalar tüpler ve basınçlı kaplar sayfamızda anlatılmıştır.

3. Sınıf Tehlikeli Madde İşareti Nasıl Görünür?

3. sınıf tehlikeli madde işareti, kırmızı zemin üzerinde siyah veya beyaz alev sembolü ve alt köşede “3” rakamından oluşur. Bu işaret alevlenir sıvıları gösterir ve karayolunda en sık görülen etiketlerden biridir. Benzin, motorin, etanol, tiner, solvent bazlı boya ve mürekkepler, parfüm ve kolonya gibi alkollü ürünler bu etiketi taşır.

Alev sembolü 2.1, 3, 4.1, 4.2, 4.3 ve 5.2 etiketlerinde ortaktır; ayırt edici olan zemin rengi ve köşedeki rakamdır. Kırmızı zeminli iki etiketten 2.1 alevlenir gazı, 3 ise alevlenir sıvıyı anlatır. Sahada en sık yapılan hatalardan biri, alevlenir sıvı içeren bir ürüne sadece alev sembolüne bakarak yanlış etiket seçilmesidir. Akaryakıt ürünlerinin işaretlemesi için akaryakıt grubu, UN numarasıyla ürün doğrulaması için ise UN numarası nedir yazımız incelenebilir.

Sınıf 4, 5 ve 6 İşaretleri Arasındaki Farklar

Sınıf 4, 5 ve 6 işaretlerinin her biri alt bölümlere göre farklılaşır ve renk kombinasyonu tehlikenin türünü doğrudan anlatır. Bu üç sınıfta etiketleri doğru okumak için şu ipuçları işe yarar:

• 4.1 alevlenir katılar: Beyaz zemin üzerinde kırmızı dikey şeritler ve alev sembolü. Kibrit, kükürt ve bazı metal tozları bu gruptadır.
• 4.2 kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler: Üst yarısı beyaz, alt yarısı kırmızı etiket. Hava ile temas ettiğinde ısınarak tutuşabilen maddeleri anlatır.
• 4.3 su ile tehlikeli maddeler: Mavi zemin üzerinde alev. Kalsiyum karbür gibi, su ile temasında alevlenir gaz çıkaran maddeler için kullanılır.
• 5.1 oksitleyiciler: Sarı zemin üzerinde daire ve üstünde alev sembolü. Yanmayı besleyen maddeleri gösterir.
• 5.2 organik peroksitler: Üst yarısı kırmızı, alt yarısı sarı etiket üzerinde alev.
• 6.1 zehirli maddeler: Beyaz zemin üzerinde kuru kafa ve çapraz kemikler.
• 6.2 bulaşıcı maddeler: Beyaz zemin üzerinde daire ve üç hilal sembolü; alt yarıda bulaşıcı madde uyarısı yer alabilir.

5.1 etiketindeki “daire üzerinde alev” sembolü ile işyerindeki GHS03 piktogramı aynı görsel dili paylaşır; ancak çerçeve ve renk kuralları farklıdır. Bu fark aşağıdaki GHS bölümünde ayrıca açıklanmıştır.

Sınıf 7, 8 ve 9 İşaretleri Neyi Gösterir?

Sınıf 7 işaretleri radyoaktif malzemeyi, sınıf 8 işaretleri aşındırıcı maddeleri, sınıf 9 işaretleri ise diğer sınıflara girmeyen çeşitli tehlikeli madde ve nesneleri gösterir. Sınıf 7’de yonca sembolü kullanılır; kategoriye göre 7A beyaz, 7B ve 7C ise üst yarısı sarı etikettir ve alt yarıda içerik ile aktivite bilgisi yazılır. Bölünebilir malzemeler için ayrıca 7E etiketi vardır.

Sınıf 8 etiketinde iki cam kaptan dökülen sıvının bir ele ve bir metal parçasına zarar verdiği görülür; üst yarı beyaz, alt yarı beyaz sınırlı siyahtır ve köşedeki “8” beyazdır. Sülfürik asit, sodyum hidroksit ve akü asidi bu etiketi taşır. Sınıf 9 etiketinin üst yarısında yedi siyah dikey şerit bulunur. Lityum ve sodyum iyon bataryalar için bunun bir türevi olan 9A etiketi kullanılır; 9A etiketinin alt yarısında batarya grubu sembolü yer alır ve ADR’ye göre bu etiket araç levhası olarak kullanılmaz. Pil ve batarya sevkiyatlarının ayrıntıları için lityum pil kargo rehberimize bakılabilir.

GHS/CLP Piktogramları ile ADR Etiketleri Arasındaki Fark

GHS/CLP piktogramları işyerinde ve pazardaki ürün etiketlerinde, ADR etiketleri ise taşıma sırasında kullanılır. GHS piktogramları beyaz zemin üzerinde siyah sembol ve kırmızı çerçeveli eşkenar dörtgenlerdir; ADR etiketleri ise sınıfa göre değişen renkli zeminlere ve alt köşede sınıf numarasına sahiptir. Türkiye’de işyeri ve piyasa etiketlemesinin dayanağı, 11 Aralık 2013 tarihli ve 28848 mükerrer sayılı Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik‘tir; yönetmelik sonradan değişikliğe uğradığı için güncel metin esas alınmalıdır.

GHS sisteminde dokuz piktogram bulunur ve her biri bir kod ile anılır:

1. GHS01 – Patlayan bomba: Patlayıcılar.
2. GHS02 – Alev: Alevlenir maddeler.
3. GHS03 – Daire üzerinde alev: Oksitleyiciler.
4. GHS04 – Gaz tüpü: Basınç altındaki gazlar.
5. GHS05 – Aşındırma: Cilde, göze veya metale aşındırıcı maddeler.
6. GHS06 – Kuru kafa ve çapraz kemikler: Akut toksisite.
7. GHS07 – Ünlem işareti: Tahriş edici veya zararlı etkiler.
8. GHS08 – Sağlık tehlikesi: Kanserojenlik, solunum hassasiyeti gibi uzun vadeli sağlık etkileri.
9. GHS09 – Çevre: Sucul ortam için tehlikeli maddeler.

İki sistem arasındaki temel farklar aşağıdaki tabloda yan yana gösterilmiştir. Taşıma ambalajında her iki işaretin birlikte bulunması mümkündür; ancak biri diğerinin yerine geçmez.

Kriter	ADR tehlike etiketi	GHS/CLP piktogramı
Kullanım yeri	Taşıma ambalajı, araç, konteyner	Ürün etiketi, işyeri, güvenlik bilgi formu
Görünüm	Sınıfa göre renkli zemin, köşede sınıf numarası	Beyaz zemin, kırmızı çerçeve, siyah sembol
Kapsadığı tehlike	Taşıma sırasındaki fiziksel ve akut tehlikeler	Uzun vadeli sağlık etkileri dahil tüm tehlikeler
Ünlem ve sağlık tehlikesi	Karşılığı yok	GHS07 ve GHS08 ile gösterilir
Dayanak	ADR ve Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik	SEA Yönetmeliği ve kimyasal mevzuatı

Çevreye Zararlı, Yüksek Sıcaklık ve Yön Oku İşaretleri

Özel işaretler, tehlike etiketine ek olarak ambalajın veya aracın taşıdığı belirli bir riski ya da elleçleme kuralını gösterir. En sık karşılaşılan üç özel işaret çevre için tehlikeli madde işareti, yüksek sıcaklık işareti ve yön oklarıdır.

Çevre için tehlikeli madde işareti, ölü bir balık ve kurumuş bir ağaç sembolünden oluşur ve ADR’deki çevre kriterlerini karşılayan maddeleri gösterir. ADR 5.2.1.8’e göre tek ambalajlarda veya kombine ambalajın iç ambalajlarında sıvılar için 5 litre, katılar için 5 kg ve altındaki miktarlarda bu işaret zorunlu değildir. Araç ve konteynerlerde levha gerektiğinde işaret en az 250 mm x 250 mm boyutunda kullanılır.

Yüksek sıcaklık işareti kırmızı renkli bir eşkenar üçgendir ve kenar uzunluğu en az 250 mm’dir. ADR 5.3.3’e göre 100 °C ve üzerindeki sıvı ya da 240 °C ve üzerindeki katı haldeki maddeleri taşıyan tankerler ve araçlar, bu işareti iki yanda ve arkada taşır. Yön okları ise sıvı içeren kombine ambalajlarda ve havalandırmalı ambalajlarda, ambalajın dik durması gereken yönü göstermek için iki karşılıklı yan yüzeye basılır; siyah veya kırmızı renkte olabilir.

Sınırlı Miktar, İstisnai Miktar ve Lityum Batarya İşaretleri

Sınırlı miktar (LQ), istisnai miktar (EQ) ve lityum batarya işaretleri, muafiyet veya özel hüküm kapsamında gönderilen ambalajlarda tehlike etiketinin yerini alan ya da ona eklenen işaretlerdir. Her birinin görünümü ve kullanım şartı farklıdır:

• Sınırlı miktar (LQ) işareti: Eşkenar dörtgen biçimindedir; üst ve alt üçgenler siyah, orta bant beyazdır. Asgari boyut 100 mm x 100 mm’dir, küçük ambalajlarda 50 mm x 50 mm’ye kadar küçültülebilir.
• İstisnai miktar (EQ) işareti: Kenarları taralı bir karedir; tarama ve sembol siyah veya kırmızı olabilir. İçinde ürünün etiket numarası ve gerekiyorsa gönderen ya da alıcı adı yer alır.
• Lityum batarya işareti: Kırmızı taralı çerçeveli dikdörtgen veya karedir; içinde hasarlı ve alev çıkaran batarya sembolü ile UN 3090, UN 3480 veya UN 3551 gibi ilgili UN numarası yazılır. Asgari boyut 100 mm x 100 mm’dir.

LQ işareti yalnızca ADR 3.4’teki miktar sınırlarına uyan gönderilerde kullanılabilir; sınırı aşan ambalajda LQ işareti hatalı olur. Şartların ayrıntısı için sınırlı miktar istisnası yazımıza, pil gruplarındaki uygulamalar için pil ve batarya grubu sayfamıza bakılabilir.

Tehlikeli Madde Levhaları ve Turuncu Plaka

Tehlikeli madde levhaları, ambalaj etiketlerinin araç ve konteyner ölçeğindeki karşılığıdır ve en az 250 mm x 250 mm boyutunda olmalıdır. Levhalar, taşınan maddenin sınıfına göre ambalaj etiketiyle aynı sembol ve renkleri taşır; tanker, dökme yük ve konteyner taşımalarında aracın yanlarına ve arkasına yerleştirilir.

Turuncu plaka ise reflektörlü, 40 cm tabanlı ve 30 cm yüksekliğinde dikdörtgen bir levhadır. Boş turuncu plaka aracın tehlikeli madde taşıdığını, numaralı turuncu plaka ise üst satırdaki tehlike tanımlama numarası ve alt satırdaki UN numarasıyla taşınan maddeyi anlatır. Plakaların nasıl okunduğu, rakamların anlamı ve araç üzerindeki yerleşim kuralları turuncu plaka ve ADR tehlike etiketleri yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Tehlikeli Madde Taşıyan Taşıt Giremez Levhası Ne Anlama Gelir?

“Tehlikeli madde taşıyan taşıt giremez” levhası, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün trafik işaretleri el kitabında TT-16b koduyla yer alan bir trafik tanzim işaretidir ve tehlikeli madde taşıyan taşıtların o yola girmesinin yasak olduğunu gösterir. Bu levha ambalaj veya araç işareti değil, yol kenarındaki bir trafik levhasıdır; muhatabı ADR kapsamında yük taşıyan sürücülerdir.

Aynı el kitabında iki ilgili levha daha bulunur: TT-16a “belirli miktarlardan fazla patlayıcı ve parlayıcı madde taşıyan taşıt giremez” ve TT-43 “ağır taşıtlar ve tehlikeli madde taşıyan taşıtlar için mecburi yön”. Levhaların resmi görünümleri KGM düşey işaretleme dokümanında yer alır. Tünellerde ise ADR’deki tünel kısıtlama kodları devreye girer; aracın taşıdığı maddenin tünel kodu ile tünel kategorisinin uyumu sefer planlamasında kontrol edilmelidir.

Sık Yapılan İşaretleme Hataları ve Doğru Yöntem

İşaretleme hatalarının çoğu, etiketin görsel olarak benzer olanla değiştirilmesinden veya muafiyet kurallarının yanlış yorumlanmasından kaynaklanır. Sahada sık görülen hatalar ve doğru yaklaşımlar şunlardır:

• GHS piktogramını taşıma etiketi sanmak: Ürün etiketindeki kırmızı çerçeveli piktogram, ADR etiketinin yerine geçmez. Doğru yöntem, taşıma ambalajına ayrıca ADR etiketi uygulamaktır.
• Yan tehlikeyi unutmak: Güvenlik bilgi formunda belirtilen ikinci tehlike etiketlenmiyor. Doğru yöntem, Tablo A’daki etiket sütununu esas almaktır.
• Çevre işaretini atlamak: Çevre kriterini karşılayan maddelerde işaret kullanılmıyor. Doğru yöntem, ambalaj miktarına göre muafiyetin geçerli olup olmadığını kontrol etmektir.
• Yıpranmış veya küçük etiket kullanmak: Soluk, yırtık ya da gereksiz küçültülmüş etiketler okunmaz hale gelir. Doğru yöntem, dayanıklı ve standart boyutta etiket kullanmaktır.
• Eski etiketleri sökmemek: Yeniden kullanılan ambalajda önceki ürünün etiketi kalıyor. Doğru yöntem, ilgisiz tüm işaretleri kaldırmak veya kapatmaktır.

Etiket Satın Almak ile Etiket Sistemi Kurmak Arasındaki Fark

Etiket satın almak, ihtiyaç duyulan sembolün hazır bir baskısını temin etmektir; etiket sistemi kurmak ise her ürün için hangi işaretin, hangi boyutta, ambalajın neresine ve hangi kontrolle uygulanacağını yazılı hale getirmektir. Genel uygulamada birçok işletme ürün başına bir etiket rulosu alır ve konu orada kapanır.

Sistemli yaklaşımda ürün listesi, her ürünün sınıfı, yan tehlikesi, çevre durumu, LQ veya EQ uygunluğu ve gerekli yön okları tek bir tabloda tutulur. Sevkiyat öncesi kontrol formu bu tabloya göre hazırlanır ve yükleme personeli eğitilir. Bu sayede ürün değiştiğinde veya yeni bir ürün eklendiğinde işaretleme de kontrollü şekilde güncellenir. Bu yaklaşımın hizmet tarafı etiketleme hizmeti sayfamızda anlatılmıştır.

İşaretleme Kontrolünde Uzman Desteği Nasıl İşler?

İşaretleme kontrolünde uzman desteği; ürün envanterinin incelenmesi, sınıflandırmanın doğrulanması, etiket ve işaret planının hazırlanması, yükleme alanında yerinde kontrol ve personel eğitimi adımlarıyla ilerler. Ekibimizin kurucusu Dr. Ümit Seçkin, uluslararası lojistik alanındaki yüksek lisans tezini ADR üzerine hazırlamış, Bakanlık lisanslı TMGD ve eğitmen olarak ADR, RID, IMDG ve IATA-DGR kurallarıyla çalışmaktadır.

Silivri merkezimiz, Avcılar eğitim birimimiz ve İzmir Kemalpaşa şubemiz üzerinden İstanbul Avrupa yakasında ve İzmir-Manisa bölgesinde yerinde destek veriyoruz. Etiket kontrolü, düzenli danışmanlık ziyaretlerinin de parçasıdır; kapsam ve süreç adımları TMGD hizmeti sayfamızda yer almaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Tehlikeli madde işaretleri kaç tanedir?

ADR’de dokuz tehlike sınıfı için alt bölümleriyle birlikte yirmiyi aşkın etiket modeli bulunur. Bunlara çevre, yüksek sıcaklık, sınırlı miktar, istisnai miktar, lityum batarya ve yön oku gibi özel işaretler eklenir. İşyerinde kullanılan GHS sisteminde ise dokuz piktogram vardır.

3. sınıf tehlikeli madde işareti neyi gösterir?

Kırmızı zemin üzerinde alev sembolü ve 3 rakamından oluşan bu işaret alevlenir sıvıları gösterir. Benzin, motorin, alkol, tiner ve solvent bazlı boyalar bu etiketi taşır.

Kırmızı çerçeveli beyaz piktogram ile ADR etiketi aynı şey midir?

Hayır. Kırmızı çerçeveli beyaz piktogramlar GHS/CLP sistemine aittir ve ürün etiketinde kullanılır. Taşıma sırasında ambalajda ayrıca ADR tehlike etiketi bulunması gerekir.

Ölü balık ve ağaç işareti ne anlama gelir?

Bu işaret çevre için tehlikeli madde işaretidir ve sucul ortam için tehlikeli maddeleri gösterir. Ayrı bir tehlike sınıfı değildir; ilgili sınıfın etiketine ek olarak kullanılır.

Tehlikeli madde taşıyan taşıt giremez levhasının kodu nedir?

Karayolları Genel Müdürlüğü trafik işaretleri el kitabında bu levha TT-16b koduyla yer alır. Tehlikeli madde taşıyan taşıtların o yola girmesinin yasak olduğunu gösterir.

Etiket boyutları ne olmalıdır?

ADR’ye göre ambalaj etiketleri en az 100 mm x 100 mm, araç ve konteyner levhaları en az 250 mm x 250 mm olmalıdır. Ambalaj küçükse etiket, görünür kalmak şartıyla orantılı olarak küçültülebilir.

Sınırlı miktar işaretli ambalajda tehlike etiketi gerekir mi?

Karayolu taşımasında ADR 3.4 şartlarına uyan sınırlı miktar ambalajlarında genel olarak tehlike etiketi yerine LQ işareti kullanılır. Hava taşımasına yönelik gönderilerde farklı kurallar geçerli olduğu için ayrıca kontrol edilmelidir.

Yüksek sıcaklık işareti hangi araçlarda kullanılır?

100 derece ve üzerindeki sıvıları veya 240 derece ve üzerindeki katıları taşıyan tanker ve araçlarda kullanılır. Kırmızı eşkenar üçgen biçimindeki işaret aracın iki yanına ve arkasına yerleştirilir.

Turuncu plaka ile tehlike levhası arasındaki fark nedir?

Turuncu plaka aracın tehlikeli madde taşıdığını ve numaralıysa hangi maddeyi taşıdığını gösterir. Tehlike levhası ise maddenin sınıfını sembol ve renkle anlatır; iki işaret birbirini tamamlar.