Tehlikeli maddelerin taşınması, depolanması ve elleçlenmesi süreçlerinde görev alan personelin bilgi ve yetkinliği, güvenli operasyonların temelini oluşturur. Bu alanda alınacak eğitimlerin yalnızca teorik bilgi sunması değil, aynı zamanda ulusal ve uluslararası mevzuatlara uygun, resmi makamlar tarafından onaylı olması büyük önem taşır. Yetkin olmayan personel ile yürütülen süreçler; hem ciddi güvenlik risklerine hem de yasal yaptırımlara yol açabilir.
Ulusal ve Uluslararası Makam Onaylı Eğitimler hizmetimiz kapsamında; tehlikeli madde lojistiği alanında faaliyet gösteren işletmelerin ve çalışanlarının ihtiyaçlarına uygun, güncel mevzuata dayalı eğitim programları sunuyoruz. Eğitim içeriklerimiz, ilgili ulusal kurumlar ve uluslararası düzenlemeler çerçevesinde hazırlanmakta olup, sektörel gereklilikleri eksiksiz şekilde karşılayacak şekilde yapılandırılmaktadır.
Eğitim süreçlerinde yalnızca mevzuat aktarımıyla sınırlı kalmıyor; sahadaki gerçek uygulamalara, risk senaryolarına ve doğru müdahale yöntemlerine de odaklanıyoruz. Katılımcıların, karşılaşabilecekleri olası riskleri önceden tanıyabilmesi ve doğru aksiyonları alabilmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, teorik bilginin pratikte etkin şekilde kullanılmasını sağlar.
Deneyimli eğitmen kadromuz tarafından verilen eğitimler, periyodik olarak güncellenmekte ve mevzuat değişiklikleri doğrultusunda sürekli geliştirilmektedir. Eğitim sonunda katılımcıların bilgi seviyeleri değerlendirilir ve ilgili mevzuat kapsamında geçerli belge ve sertifikasyon süreçlerine destek sağlanır.
Amacımız; işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamanın ötesinde, tehlikeli maddelerle çalışan personelde kalıcı bir güvenlik bilinci oluşturmaktır. Ulusal ve uluslararası makamlar tarafından kabul gören eğitim programlarımızla, işletmelerin operasyonel güvenliğini artıran ve sürdürülebilir başarıyı
Tehlikeli madde, mevzuat ve lojistik alanlarında uzman ekibimizle güvenilir çözümler sunarız.
Tüm çalışmalarımızda insan, çevre ve operasyon güvenliğini öncelik olarak kabul ederiz.
Süreçleri uçtan uca yönetir, her aşamada açık ve net iletişim kurarız.
Eğitimleri Dr. Ümit Seçkin verir. ADR, RID, IMDG-Code ve DGR eğitimleriyle dört taşıma modunda yetkinliği belgelidir; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı lisanslı Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ve Lojistik Mesleki Yeterlilik Eğitmenidir. Eğitimlerde mevzuat aktarımının yanında vaka analizi, interaktif sunum, soru-cevap oturumları ve güncel mevzuat üzerinden örnek değerlendirmeler yapılır.
Seçkin’in tehlikeli madde yazıları Lojistik Dünyası yazar sayfasında yer alır; ayrıntılı özgeçmiş Dr. Ümit Seçkin sayfasındadır. Eğitimler Avcılar eğitim merkezinde, Merkez Mahallesi Altınoğlu Sokak Balkaya İş Merkezi No:13 İç Kapı 9 adresinde yapılır; kurum içi eğitim için 0555 237 86 43 aranabilir.
Tehlikeli madde eğitimi, tek bir kurs adı değil; depo çalışanından sürücüye, evrak hazırlayan personelden havalimanında kargo kabul eden görevliye kadar farklı rollere yönelik bir eğitim ailesidir. Karayolunda ADR, denizyolunda IMDG, havayolunda IATA-DGR ve demiryolunda RID, görev alan herkesin sorumluluğuna uygun eğitim almasını öngörür. Yukarıda eğitim yaklaşımımızın genel çerçevesini anlattık; bu bölümde makam onaylı eğitim türlerini, hangi eğitimin kimin için gerektiğini, belge ve kayıt düzenini ve eğitim planlamasında dikkat edilecek noktaları ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Eğitim konusunda en sık karşılaşılan karışıklık, bütün eğitimlerin aynı türden olduğu varsayımıdır. Oysa bazı eğitimler resmi sınav ve belgeyle sonuçlanırken, bazıları işverenin sorumluluğunda verilen ve kayıt altına alınan eğitimlerdir. Hangi personelin hangi eğitime ihtiyaç duyduğunu doğru belirlemek, hem gereksiz maliyetin hem de denetimde eksik kalmanın önüne geçer.
Personel İçin Doğru Eğitim Planını Birlikte Çıkaralım
Görev tanımları ve taşıma modları belli ise hangi personelin hangi eğitimi alması gerektiğini ilk görüşmede birlikte netleştirelim. Güncel eğitim dönemleri hakkında bilgi de aynı görüşmede paylaşılır.
ADR'nin 1.3 bölümü, tehlikeli madde taşımacılığına katılan tarafların, görevleri taşımacılıkla ilgili olan çalışanlarına sorumluluklarına uygun eğitim vermesini öngörür. Bu tanım geniştir; yalnızca sürücüler değil, ambalajlayan, etiketleyen, yükleyen, boşaltan, evrak hazırlayan ve bu süreçleri yöneten kişiler de kapsama girer. Kısa süreli ya da yarı zamanlı çalışanlar da görevleri gereği bu yükümlülüğün dışında değildir.
Eğitim ihtiyacı duyan başlıca görev grupları şunlardır:
ADR kapsamındaki personel eğitimi genel olarak üç katmandan oluşur. Genel farkındalık eğitimi, tehlikeli maddelerin taşımacılıkta neden ayrı kurallara tabi olduğunu ve temel tehlike sınıflarını tanıtır. İşe özel eğitim, çalışanın fiilen yaptığı işe odaklanır; ambalaj seçen bir çalışan ile evrak hazırlayan bir çalışanın eğitim içeriği farklıdır.
Üçüncü katman güvenlik eğitimidir ve kaza, sızıntı ya da yangın gibi durumlarda yapılacaklara, kişisel korunmaya ve acil durum prosedürlerine odaklanır. Yüksek sonuçlu tehlikeli madde işleyen işletmelerde buna ek olarak güvenlik bilinci (security) eğitimi de gerekir. Eğitimlerin sahada gerçekleşen işlerle ilişkilendirilmesi, kuralların akılda kalmasını kolaylaştırır.
ADR, verilen eğitimlerin kayıtlarının işveren tarafından tutulmasını ve çalışan ile yetkili makamın talebi halinde sunulmasını öngörür. Mevzuattaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla eğitimin belirli aralıklarla tekrarlanması da beklenir. Yeni işe başlayan bir çalışanın eğitim durumu işe başlarken kontrol edilmeli, eksikse görevine başlamadan önce tamamlanmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan araç sürücüleri için ADR'nin 8.2 bölümü özel bir eğitim ve sertifika düzeni öngörür; Türkiye uygulamasında bu belge SRC5 olarak bilinir. Eğitim, temel kurs ile başlar; tanker taşımacılığı, patlayıcılar ve radyoaktif maddeler için ayrı uzmanlık modülleri bulunur. Eğitim sonunda yapılan sınavda başarılı olan sürücü belgesini alır.
SRC5 belgesi süreli bir belgedir ve geçerlilik süresi dolmadan yenileme eğitimi ve sınavıyla uzatılması gerekir. Süresi geçmiş belgeyle yapılan taşımalar, denetimlerde hem sürücü hem de taşımacı açısından ciddi yaptırım konusu olabilir. Filo yöneten işletmeler için belge bitiş tarihlerinin merkezi bir tabloda izlenmesi, bu riski büyük ölçüde azaltır. Güncel uygulama ve duyurular Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı üzerinden takip edilmelidir.
Denizyolu ile tehlikeli yük taşımacılığında uygulanan IMDG Kodu da karada görev yapan personelin eğitimini zorunlu tutar. Konteyner yükleyen, beyan hazırlayan, tehlikeli yük rezervasyonu yapan ve liman sahasında elleçleme yapan çalışanlar bu kapsamdadır. IMDG'nin güncel metni ve değişiklik takvimi IMO tehlikeli yükler sayfasında duyurulur.
IMDG eğitiminde öne çıkan konular; istifleme ve ayrıştırma kuralları, konteyner yükleme belgesi, deniz kirletici maddeler ve acil durum prosedürleridir. Ambarlı ve İzmir limanları çevresindeki işletmeler için bu eğitim, karayolu kurallarından farklılaşan noktaları görünür kılması açısından önemlidir. IMDG'nin temel mantığı IMDG Kod nedir yazımızda anlatılmıştır.
Havayolu ile tehlikeli madde gönderen, hazırlayan ya da kabul eden personel için eğitim, ICAO Teknik Talimatları ve bunlara dayanan IATA Tehlikeli Mallar Düzenlemesi çerçevesinde verilir. Son yıllarda havayolu eğitiminde, konuların ezberlenmesinden çok görevin gerektirdiği yetkinliğin ölçülmesini esas alan yetkinlik temelli bir yaklaşıma geçilmiştir. Genel çerçeve IATA tehlikeli mallar programı sayfasından izlenebilir.
Havayolu eğitimleri de belirli aralıklarla tekrarlanır ve tekrar süresi düzenlemede tanımlıdır. Lityum pil içeren ürünler, aerosoller ve parfümler gibi e-ticaret sevkiyatlarında sık görülen ürün grupları, eğitimde ayrıca ele alınması gereken konulardır. Ülkemizde havacılık alanındaki eğitim düzenlemeleri için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü duyuruları esas alınır.
Tehlikeli madde güvenlik danışmanı olmak isteyen adaylar için yetkilendirilmiş kurumlarda verilen eğitim ve ardından yapılan resmi sınav süreci ayrı bir başlıktır. Bu yol, tehlikeli madde alanında kariyer planlayan mühendisler, lojistik ve kimya sektörü çalışanları ve kendi işletmesinde danışmanlık görevini üstlenmek isteyen profesyoneller için uygundur.
TMGD kursunun içeriği, kayıt şartları ve sınav hazırlığı TMGD eğitimi sayfamızda; İzmir'deki eğitim seçenekleri ise İzmir TMGD eğitimi sayfamızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Belge başvurusu ve sertifika süreci için TMGD belgesi nasıl alınır yazımız da incelenebilir.
| Eğitim türü | Dayanak | Hedef kitle | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Personel eğitimi | ADR 1.3 | Taşıma sürecinde görev alan çalışanlar | İşverenin tuttuğu eğitim kaydı |
| SRC5 sürücü eğitimi | ADR 8.2 | Tehlikeli madde taşıyan sürücüler | Sınav sonrası süreli sürücü belgesi |
| IMDG eğitimi | IMDG Kodu | Denizyolu sevkiyat ve liman personeli | Eğitim kaydı ve katılım belgesi |
| IATA-DGR eğitimi | ICAO / IATA-DGR | Havayolu gönderici, acente ve kabul personeli | Tekrar süresi tanımlı eğitim kaydı |
| TMGD adaylık eğitimi | ADR 1.8.3 ve ulusal mevzuat | Danışman adayları | Resmi sınav ve süreli sertifika |
Tablo genel bir çerçeve sunar; eğitimin hangi otorite onayını taşıması gerektiği ve belgenin nasıl düzenlendiği mevzuat değişiklikleriyle farklılaşabilir. Kayıt öncesinde güncel durumun ilgili kurum duyurularıyla teyit edilmesi önerilir.
Güncel Eğitim Dönemlerini Öğrenin
SRC5, personel eğitimi, IMDG, IATA-DGR ve TMGD adaylık eğitimlerinin güncel tarihleri ve kayıt şartları hakkında bilgi almak için ulaşın. Kurumsal gruplar için işletmeye özel planlama da yapılabilir.
Her tehlikeli madde eğitimi aynı düzeyde resmi onay gerektirmez. SRC5 ve TMGD adaylık eğitimi gibi belgeyle sonuçlanan programlar, yetkilendirme ve resmi sınav düzenine bağlıdır. ADR 1.3 personel eğitimi ise işverenin sorumluluğunda verilir; burada belirleyici olan, eğitimin görevle uyumlu olması, içeriğinin belgelenmesi ve kayıtların düzenli tutulmasıdır.
Bu ayrım, işletmelerin bütçe ve zaman planlaması açısından da önemlidir. Bütün personeli belgeli programlara göndermek gereksiz maliyet yaratabilirken, yalnızca kurum içi sunumlarla yetinmek de görevine özgü yetkinliği kazandırmayabilir. Doğru denge, rol bazlı bir ihtiyaç analiziyle kurulur.
Yaygın uygulamada tehlikeli madde eğitimi, bütün çalışanların aynı salonda aynı sunumu dinlediği birkaç saatlik bir oturuma indirgenir. Katılım listesi imzalanır, dosyaya konur ve bir sonraki denetime kadar konu kapanır. Bu model kayıt açısından bir iz bırakır, ancak sahada doğru uygulamayı çoğu zaman sağlamaz.
Rol temelli yaklaşımda ise eğitim içeriği görev tanımından türetilir. Yükleme sorumlusu kendi kontrol listesi üzerinden, evrak personeli kendi hazırladığı belge örnekleri üzerinden, sürücü ise araçtaki yazılı talimatlar ve ekipman üzerinden eğitilir. Eğitim sonunda yapılan kısa ölçme ve saha gözlemi, bilginin işe yansıyıp yansımadığını gösterir.
Kurumsal eğitim planlamasında izlenen adımlar genellikle şöyledir:
Bu döngü, TMGD'nin yıllık faaliyet raporunda eğitim durumunu belgeleyebilmesi için de gerekli veriyi üretir.
İlk yaygın hata, eğitimin yalnızca sürücülerle sınırlı tutulmasıdır. Sürücüsü belgeli olduğu halde ambalajı yanlış etiketlenmiş ya da evrakı hatalı hazırlanmış bir sevkiyat, denetimde yine uygunsuz bulunur. Doğru yöntem, taşıma zincirinde görev alan her pozisyonun eğitim ihtiyacını ayrı ayrı değerlendirmektir.
İkinci hata, eğitim kayıtlarının tutulmamasıdır; verilen bir eğitim kayıt altına alınmadıysa denetimde verilmemiş sayılabilir. Üçüncü hata ise belge sürelerinin takip edilmemesidir. SRC5 ya da havayolu eğitimi süresi dolmuş bir çalışan, fark edilmeden görevine devam edebilir. Merkezi bir takip tablosu ve süre dolmadan planlanan yenileme eğitimleri bu riski ortadan kaldırır.
Eğitimlerin niteliği büyük ölçüde eğitmenin hem mevzuata hem de sahaya hâkimiyetine bağlıdır. Eğitim programlarımıza yön veren Dr. Ümit Seçkin, Türkiye'de ADR üzerine hazırlanan ilk yüksek lisans tezinin sahibi olarak akademik birikimini, Bakanlık lisanslı TMGD ve lojistik mesleki yeterlilik eğitmeni deneyimiyle birleştirir. ADR, RID, IMDG ve DGR arasındaki farklar, eğitimlerde gerçek sevkiyat örnekleri üzerinden anlatılır.
Eğitim içerikleri mevzuat değişiklikleri takip edilerek güncellenir. Mesleki yeterlilik alanındaki ulusal çerçeve hakkında bilgi Mesleki Yeterlilik Kurumu üzerinden izlenebilir. Katılımcılar, eğitim sonunda hangi belgeyi alacaklarını ve bu belgenin hangi kapsamda geçerli olduğunu kayıt aşamasında açık şekilde öğrenir.
İstanbul'daki eğitimlerimiz, Avcılar Merkez Mahallesi'ndeki Balkaya İş Merkezi'nde yer alan eğitim merkezimizde yapılır. Beylikdüzü, Esenyurt, Küçükçekmece, Büyükçekmece ve Hadımköy gibi Avrupa yakasının batısındaki sanayi ve lojistik bölgelerinden ulaşım kolaydır. İzmir'deki katılımcılar için Kemalpaşa şubemiz üzerinden planlama yapılabilir.
Belirli sayıda çalışanı olan işletmeler için eğitimler, işletmenin kendi tesisinde ve kendi ürünleri üzerinden de planlanabilir. Bu model, çalışanların kendi iş ortamında karşılaştıkları durumlar üzerinden öğrenmesini sağlar ve üretimin durma süresini kısaltır. Tehlikeli madde eğitimi ile birlikte danışmanlık desteği isteyen işletmeler için TMGD hizmeti sayfamız da incelenebilir.
ADR, IMDG ve IATA-DGR, taşıma sürecinde görev alan çalışanların sorumluluklarına uygun eğitim almasını öngörür. Eğitimin türü ve derinliği kişinin görevine göre değişir; sürücüler için ayrıca SRC5 belgesi gerekir.
Hayır. ADR 1.3 personel eğitimi taşıma sürecinde görev alan bütün çalışanlara yöneliktir ve kaydı işveren tarafından tutulur. SRC5 ise tehlikeli madde taşıyan sürücülere yönelik, sınavla sonuçlanan ve süreli bir belgedir.
Ücret; eğitimin türüne, süresine, katılımcı sayısına, eğitimin eğitim merkezinde veya işletmede verilmesine ve belge düzenleme gerekliliklerine göre değişir. Güncel bilgi, eğitim türü ve katılımcı sayısı belli olduktan sonra paylaşılır.
Kurum içi farkındalık eğitimleri birkaç saat sürebilirken, SRC5 ve TMGD adaylık eğitimleri gibi belgeli programlar mevzuatta öngörülen ders saatlerine göre birkaç günden birkaç haftaya kadar uzayabilir.
SRC5 ve TMGD sertifikası gibi belgeler süreli olup yenileme eğitimi veya sınavı ile uzatılır. Havayolu eğitimlerinde de tekrar süresi düzenlemede tanımlıdır; güncel süreler kayıt öncesinde teyit edilmelidir.
Belirli sayıda katılımcı olduğunda eğitimler işletmenin tesisinde ve kendi ürünleri üzerinden planlanabilir. Resmi sınav gerektiren programlarda ise sınav süreci ilgili kurumun belirlediği düzene göre yürür.
TMGD eğitimi, danışman olmak isteyen adaylara yönelik ve resmi sınavla sonuçlanan bir programdır. Tehlikeli madde eğitimi ise sürücü, depo, evrak ve kargo personeli gibi farklı rollere yönelik eğitimlerin genel adıdır.
Gerekli belgeler eğitimin türüne göre değişir. SRC5 için genellikle sürücü belgesi ve kimlik bilgileri, TMGD adaylık eğitimi için ise öğrenim durumuna ilişkin belgeler istenir; güncel şartlar kayıt sırasında bildirilir.
Konuyu yeni araştıran işletmeler için ilk adım, tehlikeli madde ile temas eden bütün pozisyonları listelemektir. Hangi eğitimin gerektiği konusunda kararsız kalanlar, rol bazlı kısa bir ihtiyaç analiziyle gereksiz eğitim maliyetinden kaçınabilir. Belirli bir eğitime kayıt olmak isteyen bireyler ve kurumlar ise iletişim sayfamızdaki kanallardan güncel dönem bilgisine ulaşabilir.
İşletmeye Özel Eğitim Programı Planlayalım
Çalışan sayısı, görev dağılımı ve taşıma modları üzerinden kurumsal bir eğitim programı hazırlayalım. Eğitimler Avcılar eğitim merkezimizde veya işletmenin kendi tesisinde planlanabilir.