TMGD danışmanlık ücretleri, tehlikeli madde ile çalışan işletmelerin danışman ararken ilk sorduğu konulardan biridir. Ancak tek bir liste fiyatından söz etmek mümkün değildir; güvenlik danışmanlığı bedeli, işletmenin taşıdığı maddelerin türüne, miktarına, faaliyet rolüne, tesis sayısına ve beklenen hizmet kapsamına göre şekillenir. Aynı sektördeki iki firma için bile TMGD hizmet bedeli birbirinden belirgin biçimde farklı çıkabilir. Bu rehberde fiyat vermeden, danışmanlık ücretini belirleyen kriterleri, çok ucuz tekliflerin gizli risklerini ve teklif alırken sorulması gereken soruları anlatıyoruz.
Kapsamı Netleştirip Teklif Hazırlayalım
Madde listesi, yıllık sevkiyat bilgisi ve tesis adresleriyle işletmeye özel kapsamı çıkaralım; teklifin neyi içerdiğini kalem kalem açıklayalım.
TMGD Hizmet Bedeli Nedir?
TMGD hizmet bedeli, işletmenin tehlikeli madde güvenlik danışmanı görevlendirmesi, periyodik saha ziyaretleri, ziyaret ve yıllık faaliyet raporları ile personel bilgilendirmesi için ödediği aylık ya da yıllık danışmanlık ücretidir. Bedel tek bir tarifeden çıkmaz; madde türü, işletmenin taşıma zincirindeki rolü, tesis sayısı ve ziyaret sıklığı belirler.
Teklifi karşılaştırırken yalnız aylık tutara değil, bu tutarın neyi kapsadığına bakmak gerekir: ziyaret sayısı, raporların e-Devlet’e zamanında girilmesi, eğitimlerin dahil olup olmadığı ve TMFB işlemlerinin ayrıca ücretlendirilip ücretlendirilmediği.
Ziyaret maliyetini belirleyen etkenlerden biri de mesafedir. Silivri merkezimiz ve Kemalpaşa şubemiz İstanbul Avrupa Yakası ile İzmir-Manisa bölgesindeki tesislere yakın olduğu için bu bölgelerde ziyaret planlamasını ek yol maliyeti çıkarmadan yapabiliyoruz.
Teklif, işletmenin ürün listesi ve faaliyet adresleri üzerinden Dr. Ümit Seçkin ve ekibi tarafından hazırlanır; kapsam maddeleri teklifte tek tek yazılır.
TMGD Hizmeti Neden Sabit Fiyatla Satılmaz?
Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı bir ürün değil, işletmenin risk profiline göre kurgulanan bir hizmettir. Yılda birkaç kez küçük miktarda boya gönderen bir atölye ile her gün tanker yükleyen bir akaryakıt tesisinin ihtiyaçları aynı değildir. Danışmanın sahada geçireceği süre, hazırlayacağı belge sayısı ve takip edeceği süreçler işletmeden işletmeye değişir.
İşin doğası gereği makul bir teklif ancak ön değerlendirmeden sonra verilebilir. Görüşme yapmadan telefonda tek rakam söyleyen bir teklif, çoğu zaman kapsamın belirsiz bırakıldığını gösterir. Hizmetin genel çerçevesi TMGD hizmeti sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
TMGD Danışmanlık Ücretlerini Belirleyen Kriterler
Teklif hazırlanırken değerlendirilen başlıca kriterler, işletmenin tehlikeli maddeyle temasının derinliğini ölçer. Sahada en çok belirleyici olan unsurlar şunlardır:
- Taşınan veya işlem gören maddelerin sınıfı, çeşitliliği ve tehlike derecesi
- Yıllık sevkiyat sayısı ve taşınan toplam miktar
- İşletmenin gönderen, yükleyen, dolduran, alıcı, boşaltan veya taşımacı rolü
- Tesis, depo ve şube sayısı ile bunların birbirine uzaklığı
- Yerinde ziyaret sıklığı ve ziyaret süresi
- Faaliyet raporu, kayıt ve prosedür hazırlığı gibi belge kapsamı
- Personel eğitimlerinin danışmanlık paketine dahil olup olmadığı
Bu kriterlerin her biri ayrı ayrı ele alındığında, bir teklifin neden farklı çıktığı daha kolay anlaşılır. Aşağıdaki bölümlerde en belirleyici olanlar tek tek açıklanmıştır.
Madde Türü ve Miktarının Etkisi
Tek bir sınıfta, az sayıda ürünle çalışan bir işletmede sınıflandırma ve etiket kontrolü görece sınırlıdır. Birden fazla sınıfta onlarca ürün bulunan kimya ya da dağıtım firmalarında ise her ürün için sınıf, ambalaj grubu, birlikte yükleme ve muafiyet kontrolü ayrı ayrı yapılır. Ürün sayısı arttıkça danışmanın masa başı iş yükü de artar.
Miktar da benzer bir etki yaratır. Sevkiyat sıklığı yüksek olan işletmelerde evrak kontrolü, yükleme gözetimi ve olay takibi daha yoğun yürütülür. Muafiyet sınırlarına yakın çalışan işletmelerde ise sınırın doğru hesaplanması ayrı bir uzmanlık ister; bu sınırlar güncel mevzuattan teyit edilmelidir.
Faaliyet Rolü ve Tesis Sayısı
ADR, taşıma zincirindeki her aktöre farklı yükümlülükler verir. Sadece alıcı konumundaki bir işletme ile hem dolduran hem gönderen hem de taşımacı olan bir işletmenin takip edilecek yükümlülük sayısı aynı değildir. Rol sayısı arttıkça kontrol listeleri, prosedürler ve kayıtlar da çoğalır.
Birden fazla tesisi olan işletmelerde her lokasyonun kendi sahası, personeli ve yükleme alanı ayrıca değerlendirilir. İstanbul’da merkez, İzmir’de şube deposu olan bir firmada danışmanlık planı iki farklı saha ziyaret programı içerir. Rollere ilişkin ayrıntılı bilgi tehlikeli madde taşımacılığında sorumluluklar yazımızda yer alır.
Ziyaret Sıklığı, Rapor ve Eğitim Kapsamı
Danışmanlık teklifleri arasındaki en büyük fark çoğu zaman sahaya ne sıklıkla gidileceğinde ortaya çıkar. Ayda bir ziyaret öngören bir teklif ile yalnızca yılda birkaç kez uğramayı öngören bir teklif, aynı işi yapıyor gibi görünse de sahada çok farklı sonuç verir. Ziyaret sıklığı, işletmenin sevkiyat yoğunluğu ve risk düzeyiyle orantılı planlanmalıdır.
Belge kapsamı da bedeli doğrudan etkiler. Yıllık faaliyet raporu, kaza ve olay raporları, iç prosedürler, acil durum planları ve kayıt sistemi kurulumu ayrı iş kalemleridir. Personel eğitimlerinin pakete dahil olup olmadığı, eğitimlerin kaç kişiye ve hangi sıklıkla verileceği de teklifte açıkça yazmalıdır. Faaliyet raporu sürecinin ayrıntıları faaliyet raporu nasıl hazırlanır yazımızda anlatılmıştır.
Ücret Kriterleri Tablosu
Aşağıdaki tablo, TMGD danışmanlık ücretlerini etkileyen kriterleri görece düşük ve görece yüksek iş yükü örnekleriyle karşılaştırır. Tabloda rakam yer almaz; amaç, teklifin hangi unsurlardan oluştuğunu görünür kılmaktır.
| Kriter | Daha sınırlı iş yükü | Daha yoğun iş yükü |
|---|---|---|
| Madde çeşitliliği | Tek sınıf, az sayıda ürün | Birden fazla sınıf, geniş ürün listesi |
| Sevkiyat sıklığı | Seyrek ve düzensiz | Günlük veya haftalık düzenli |
| Faaliyet rolü | Tek rol (örneğin yalnızca alıcı) | Birden fazla rol (dolduran, gönderen, taşımacı) |
| Tesis sayısı | Tek lokasyon | Birden fazla tesis veya farklı illerde şube |
| Belge ve eğitim | Yıllık rapor ve temel kayıtlar | Prosedürler, acil durum planı, düzenli eğitimler |
Çok Ucuz Hizmetin Gizli Riskleri
Piyasa ortalamasının belirgin biçimde altında kalan teklifler ilk bakışta cazip görünebilir. Ancak düşük bedel çoğu zaman sahaya hiç gidilmemesi, raporun şablon üzerinden hazırlanması ya da danışmanın aynı anda çok sayıda işletmeyi yüzeysel biçimde takip etmesi anlamına gelir. Sonuçta işletme kâğıt üzerinde danışmanlık almış, sahada ise korumasız kalmış olur.
Bu açığın bedeli genellikle denetimde, kaza anında ya da müşteri denetiminde ortaya çıkar. Hatalı etiket, eksik sevk evrakı veya eğitimsiz personel yüzünden uygulanan yaptırımlar ve itibar kaybı, danışmanlıktan sağlanan tasarrufu kısa sürede aşabilir. Yaptırım türleri ve tutarları güncel mevzuattan teyit edilmelidir. Hizmet almamanın ve yetersiz hizmetin sonuçları TMGD hizmeti almayan firmaları bekleyen riskler yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Göstermelik Danışmanlık ile Aktif Danışmanlık Karşılaştırması
Yaygın uygulamalardan biri, danışman adının sisteme kaydedilmesi ve yıl sonunda bir rapor teslim edilmesiyle sınırlı kalan göstermelik modeldir. Bu modelde saha ziyareti seyrek, personel eğitimi yok denecek kadar azdır ve danışmana ulaşmak zordur. Denetim geldiğinde işletme, evraklarının gerçek durumu yansıtmadığını fark eder.
Aktif danışmanlık modelinde ise danışman sahayı düzenli ziyaret eder, yükleme ve ambalaj uygulamalarını yerinde görür, eksikleri yazılı raporla bildirir ve düzeltilip düzeltilmediğini takip eder. Personel eğitimleri planlı yapılır, mevzuat değişiklikleri işletmeye zamanında aktarılır. İki model arasındaki fiyat farkı, çoğu zaman bu iş yükü farkından kaynaklanır.
Mevcut Teklif Neyi Kapsıyor?
Ziyaret sıklığı, rapor, eğitim ve ulaşılabilirlik gibi kalemleri tek tek karşılaştırmak için mevcut teklif ve işletme bilgilerini iletmek yeterli. Kapsam farklarını açıkça gösterelim.
Teklif Alırken Sorulması Gereken Sorular
Farklı firmalardan gelen teklifleri karşılaştırabilmek için her birine aynı soruları yöneltmek gerekir. Rakamdan önce kapsamı netleştiren sorular şunlardır:
- Yılda kaç saha ziyareti yapılacak ve her ziyarette neler kontrol edilecek?
- Yıllık faaliyet raporu ve kaza-olay raporları bedele dahil mi?
- Personel eğitimleri kaç kişiye, hangi sıklıkla verilecek?
- Danışmana acil durumda nasıl ve ne kadar sürede ulaşılabilir?
- Danışmanın TMGD sertifikası geçerli mi ve hangi sınıflarda yetkili?
- Mevzuat değişiklikleri işletmeye nasıl aktarılacak?
- TMFB başvuru ve yenileme işlemlerinde destek veriliyor mu?
- Sözleşmede kapsam dışı işler ve ek ücret koşulları nasıl tanımlanmış?
Firma seçimine ilişkin diğer değerlendirme ölçütleri TMGD danışmanlık firmaları seçerken nelere dikkat edilmeli yazımızda derlenmiştir.
Sözleşmede Bulunması Gereken Başlıklar
Şeffaf bir danışmanlık ilişkisi, kapsamı açıkça yazan bir sözleşmeyle başlar. Sözleşmede hizmet süresi, ziyaret sıklığı, teslim edilecek raporlar, eğitim kapsamı ve iletişim kanalları ayrı maddeler halinde yer almalıdır. Tarafların sorumlulukları da net tanımlanmalıdır; danışman tespit ve öneri sunar, uygulama kararı ve kaynak ayırma sorumluluğu işletme yönetimindedir.
Fesih koşulları, gizlilik hükümleri ve belgelerin sözleşme sonunda işletmeye teslimi de önemli başlıklardır. Danışman değişikliği sırasında kayıtların eksiksiz devredilmesi, işletmenin mevzuat geçmişinin korunması açısından gereklidir. Mevzuat değişikliklerinin resmi duyuruları Resmî Gazete üzerinden takip edilebilir.
Teklif Değerlendirmede Sık Yapılan Hatalar
İşletmelerin en sık yaptığı hata, teklifleri yalnızca toplam rakama bakarak karşılaştırmaktır. Kapsamı farklı iki teklif aynı ölçüye vurulduğunda, düşük görünen teklif çoğu zaman eksik hizmet anlamına gelir. Bir diğer hata, ek ücret koşullarını sormadan sözleşme imzalamaktır; eğitim, ek ziyaret veya olay raporu gibi kalemler sonradan ayrı faturalandırılabilir.
Doğru yöntem, teklifleri aynı kapsam tablosuna yerleştirmek ve her kalemin karşılığını yazılı olarak istemektir. Danışmanın deneyimi, sektör bilgisi ve ulaşılabilirliği de fiyat kadar önemli karar kriterleridir. Danışman bulundurma yükümlülüğünün kimleri kapsadığı ise TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar yazımızda anlatılmaktadır.
Şeffaf Teklif Sürecimiz Nasıl İşler?
Teklif sürecimiz kısa bir ön görüşmeyle başlar; madde listesi, yıllık sevkiyat bilgisi, faaliyet rolleri ve tesis adresleri alınır. Gerekli durumlarda sahada ön inceleme yapılır ve işletmenin mevcut belge durumu gözden geçirilir. Ardından kapsamı kalem kalem gösteren yazılı bir teklif hazırlanır.
Teklifte ziyaret programı, teslim edilecek raporlar, eğitim planı ve iletişim kanalları açıkça yer alır. Kapsam dışında kalan işler de ayrıca belirtilir; böylece hizmet başladıktan sonra sürpriz maliyet oluşmaz. İstanbul Avrupa yakası ile İzmir ve Manisa’daki işletmelere yerinde hizmet verilir.
Deneyimli Kadro ve Kalite Yaklaşımı
Danışmanlık bedelinin karşılığı, sahada doğru soruyu soran ve mevzuatı güncel takip eden bir kadrodur. Ekibimizin çalışmaları, Türkiye’de ADR üzerine hazırlanan ilk akademik tezin sahibi ve Bakanlık lisanslı TMGD olan Dr. Ümit Seçkin tarafından yönlendirilir. Karayolu dışında deniz, hava ve demiryolu kurallarındaki birikim, çok modlu sevkiyat yapan işletmelerde ek bir güvence sağlar.
Danışman görevlendirmesine ilişkin genel düzenlemeler ve duyurular Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanır. Mevzuat değişiklikleri işletmelere yazılı bilgilendirmeyle aktarılır ve uygulamaya geçiş planı birlikte hazırlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
TMGD danışmanlık ücretleri neye göre belirlenir?
Ücret; taşınan maddelerin türü ve miktarı, işletmenin faaliyet rolü, tesis sayısı, ziyaret sıklığı ile rapor ve eğitim kapsamına göre belirlenir. Bu yüzden işletmeye özel ön değerlendirme sonrası teklif verilir.
TMGD hizmeti için neden sabit fiyat verilmiyor?
Her işletmenin risk profili ve iş yükü farklıdır. Az miktarda tek bir ürün gönderen bir işletme ile çok sayıda sınıfta düzenli sevkiyat yapan bir işletmenin ihtiyaçları aynı değildir.
Teklif almak için hangi bilgiler gerekir?
Madde listesi veya güvenlik bilgi formları, yıllık sevkiyat sayısı ve miktarı, işletmenin faaliyet rolleri ve tesis adresleri teklif hazırlığı için yeterli bir başlangıç sağlar.
Çok ucuz TMGD teklifleri güvenilir mi?
Belirgin biçimde düşük teklifler çoğu zaman seyrek ziyaret, şablon rapor veya eğitimsiz personel anlamına gelebilir. Teklifin kapsamı yazılı olarak istenmeli ve diğer tekliflerle aynı ölçüde karşılaştırılmalıdır.
Personel eğitimi danışmanlık bedeline dahil mi?
Bu durum firmadan firmaya değişir. Eğitimin pakete dahil olup olmadığı, kaç kişiye ve hangi sıklıkla verileceği teklifte açıkça belirtilmelidir.
Birden fazla tesis için ayrı ücret mi ödenir?
Her tesisin kendi sahası ve personeli olduğu için ziyaret programı ve iş yükü artar. Teklifte tesis bazında kapsamın nasıl planlandığı açıkça yer almalıdır.
Danışmanlık sözleşmesi ne kadar sürelidir?
Sözleşmeler genellikle yıllık olarak yapılır ve yıllık faaliyet raporu döngüsüyle uyumlu yürütülür. Süre, fesih ve devir koşulları sözleşmede açıkça yazmalıdır.
TMFB işlemleri danışmanlık ücretine dahil mi?
Bazı teklifler TMFB başvuru ve yenileme desteğini kapsar, bazıları ayrı hizmet olarak sunar. Bu kalemin teklifte ayrıca sorulması önerilir.
Önce Kapsam, Sonra Teklif
Bilgi toplayanlar bu rehberdeki kriterlerle teklifleri daha sağlıklı karşılaştırabilir. Kararsız kalanlar için mevcut teklifleri birlikte değerlendiriyor, hazır olan işletmelere ise kapsamı kalem kalem gösteren yazılı teklif hazırlıyoruz; İstanbul ve İzmir’de yerinde destek veriyoruz.
Ayrıca bakınız: Danışmanlık kapsamındaki saha ziyaretlerinin nasıl raporlandığı TMGD ziyaret raporu rehberinde anlatılmaktadır.