TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar, tehlikeli maddeyle doğrudan veya dolaylı şekilde faaliyet yürüten işletmelerden oluşur. Tehlikeli madde güvenlik danışmanı zorunluluğu yalnızca nakliye firmalarını ilgilendiren dar bir konu değildir; ürünü gönderen, alan, yükleyen, boşaltan, paketleyen, dolduran, depolayan veya taşıma sürecinde rol alan işletmeler de bu kapsamda değerlendirilebilir.
Bu konu özellikle sanayi, lojistik, depolama, akaryakıt, kimya, boya, lityum pil, basınçlı kap, atık, ambalaj ve üretim sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar için önemlidir. İşletme, tehlikeli maddeyi kendi aracıyla taşımıyor olsa bile taşıma zincirinde farklı bir sorumluluk üstleniyor olabilir.
TMGD Zorunluluğu İçin Ön Değerlendirme
İşletmenin tehlikeli madde faaliyet rolü, TMFB durumu, taşıma zincirindeki sorumlulukları ve mevcut belge yapısı birlikte incelenerek TMGD hizmeti ihtiyacı netleştirilebilir.
TMGD Bulundurma Zorunluluğu Olan Firmalar Kimlerdir?
TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar belirlenirken sadece işletmenin sektörü değil, tehlikeli maddeyle hangi faaliyet rolünü üstlendiği incelenir. Bir firma kimyasal ürün üretiyor, tehlikeli madde içeren ürünü depoluyor, sevkiyata hazırlıyor, paketliyor, yüklüyor veya boşaltıyorsa TMGD süreci gündeme gelebilir.
Bu değerlendirme yapılmadan “firma kapsam dışıdır” demek zayıf ve riskli bir yaklaşımdır. Çünkü birçok işletme tehlikeli maddeyi üretmese bile bakım kimyasalı, solvent, boya, aerosol, akü, lityum pil, endüstriyel yağ, basınçlı kap veya atık gibi ürünlerle temas edebilir.
- Tehlikeli madde gönderen firmalar
- Tehlikeli madde taşıyan veya taşıtan firmalar
- Yükleme ve boşaltma operasyonu yapan işletmeler
- Paketleme, doldurma veya ambalajlama yapan firmalar
- Tehlikeli madde depolayan veya elleçleyen işletmeler
- Akaryakıt, kimya, boya, lityum pil, atık ve basınçlı kap gruplarıyla çalışan firmalar
TMGD Zorunluluğu Sadece Taşıma Firmaları İçin mi Geçerlidir?
TMGD zorunluluğu yalnızca nakliye firmalarıyla sınırlı düşünülmemelidir. Tehlikeli madde taşımacılığında taşıyıcı önemli bir taraftır; fakat gönderen, alıcı, yükleyen, boşaltan, paketleyen ve dolduran gibi farklı tarafların da sorumlulukları bulunabilir.
Örneğin bir üretim firması kendi aracıyla taşıma yapmayabilir. Fakat ürünü sevkiyata hazırlıyor, taşıyıcıya teslim ediyor, ambalaj ve etiketleme sürecinde rol alıyor veya taşıma evraklarının oluşmasına kaynak bilgi sağlıyorsa süreçte sorumluluk üstlenebilir.
Bu yüzden işletmenin gerçek faaliyet yapısı analiz edilmelidir. Sadece “nakliye dışarıdan alınıyor” demek, TMGD yükümlülüğünü değerlendirmek için yeterli değildir. Daha detaylı hizmet kapsamı için TMGD hizmeti sayfası incelenebilir.
Hangi Faaliyet Rolleri TMGD İhtiyacını Doğurabilir?
Tehlikeli madde faaliyetinde işletmenin rolü, danışmanlık ihtiyacını belirleyen ana unsurlardan biridir. Aynı firma birden fazla role sahip olabilir. Bir işletme hem alıcı hem gönderen hem de yükleyen rolünde bulunabilir.
Bu roller sahada netleştirilmeden belge ve danışmanlık süreci sağlıklı ilerlemez. Özellikle sanayi ve lojistik işletmelerinde faaliyet rolleri çoğu zaman farklı departmanlar arasında dağılır. Satın alma ürünü sipariş eder, depo teslim alır, üretim kullanır, lojistik sevki organize eder.
| Faaliyet Rolü | Ne Anlama Gelir? |
|---|---|
| Gönderen | Tehlikeli maddenin sevkiyata çıkış sürecinde bilgi ve organizasyon sağlayan taraftır. |
| Alıcı | Tehlikeli maddeyi teslim alan ve boşaltma sürecine dahil olabilen işletmedir. |
| Yükleyen | Ürünün araca veya taşıma ünitesine yüklenmesinde rol alır. |
| Boşaltan | Tehlikeli maddenin araçtan veya taşıma ünitesinden indirilmesini yürütür. |
| Paketleyen / Dolduran | Ambalaj, dolum, işaretleme ve etiketleme süreçlerinde görev alır. |

TMFB Sahibi Firmalarda TMGD Süreci Nasıl Değerlendirilir?
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi, işletmenin tehlikeli madde faaliyet rolünü kayıt altına alan önemli bir belgedir. Fakat TMFB sahibi olmak tek başına sürecin doğru yönetildiği anlamına gelmez. Belgedeki faaliyet konusu ile sahadaki gerçek operasyon uyumlu olmalıdır.
Bir işletme TMFB’de yalnızca alıcı olarak görünebilir; fakat sahada yükleme, boşaltma veya sevkiyat hazırlığı da yapıyor olabilir. Böyle bir durumda belge kapsamı ile fiili faaliyet arasında boşluk oluşur. Bu boşluk, denetimlerde ciddi sorunlara neden olabilir.
TMFB süreci hakkında detaylı bilgi almak isteyen işletmeler için tehlikeli madde faaliyet belgesi danışmanlığı sayfası destekleyici kaynaktır. TMGD zorunluluğu değerlendirilirken TMFB, TMGD ataması, faaliyet raporu ve saha uygulamaları birlikte incelenmelidir.
- TMFB faaliyet konuları kontrol edilmelidir.
- Belge ile sahadaki gerçek faaliyet karşılaştırılmalıdır.
- Ürün grupları ve tehlikeli madde sınıfları analiz edilmelidir.
- Taşıma zincirindeki rol netleştirilmelidir.
- Gerekli durumlarda TMGD hizmet kapsamı belirlenmelidir.
TMGD Bulundurma Zorunluluğunda Sık Yapılan Hatalar
TMGD bulundurma zorunluluğu konusunda en sık hata, tehlikeli madde sürecinin sadece taşıyıcı firma tarafından yönetileceğinin sanılmasıdır. Oysa işletme ürünü gönderiyor, alıyor, yüklüyor, boşaltıyor veya paketliyorsa kendi rolüne göre yükümlülük taşıyabilir.
Bir başka hata, “TMFB alındı, konu kapandı” düşüncesidir. TMFB başlangıç adımıdır; faaliyet değişikliği, yeni ürün grubu, yeni depo, farklı sevkiyat modeli veya yeni şube açıldığında süreç yeniden değerlendirilmelidir.
- Taşıma rolü eksik veya yanlış belirlenebilir.
- TMFB kapsamı güncel olmayabilir.
- Tehlikeli madde sınıflandırması eksik yapılabilir.
- Güvenlik bilgi formları ve taşıma evrakları uyumsuz olabilir.
- Yükleme-boşaltma kayıtları düzenli tutulmayabilir.
- Denetim dosyası yıl boyunca güncellenmeyebilir.
TMGD Hizmeti Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
TMGD hizmeti alırken sadece belge takibi yapan değil, işletmenin sahadaki gerçek faaliyetini anlayan bir danışmanlık yaklaşımı tercih edilmelidir. Tehlikeli madde süreci masa başında çözülecek bir dosya işi değildir. Üretim, depo, sevkiyat, ambalajlama ve yükleme alanları birlikte değerlendirilmelidir.
İyi bir danışmanlık sürecinde işletmenin faaliyet rolü netleşir, eksikler öncelik sırasına alınır, denetim dosyası güncel tutulur ve personel farkındalığı artırılır. Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı hakkında daha geniş kapsamlı bilgi için tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı sayfası da incelenebilir.
TMGD Zorunluluğu İçin İşletme Kapsamı Kontrol Edilsin
Firmanın alıcı, gönderen, yükleyen, boşaltan, paketleyen, dolduran veya depolayan rolü uzman ekip tarafından değerlendirilerek TMGD ihtiyacı netleştirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular
TMGD bulundurma zorunluluğu olan firmalar hangileridir?
Tehlikeli maddeyi gönderen, alan, yükleyen, boşaltan, paketleyen, dolduran, depolayan veya taşıma zincirinde rol alan firmalar kapsam açısından değerlendirilmelidir. Zorunluluk, işletmenin gerçek faaliyet rolüne göre belirlenir.
TMGD zorunluluğu sadece nakliye firmaları için mi geçerlidir?
Hayır. Nakliye firmaları dışında tehlikeli maddeyi sevkiyata hazırlayan, teslim alan, yükleyen, boşaltan veya paketleyen işletmeler de sorumluluk taşıyabilir.
TMFB olan her firma TMGD hizmeti almalı mı?
TMFB sahibi firmalarda faaliyet konusu, ürün grubu ve taşıma zincirindeki rol incelenmelidir. İşletmenin kapsamına göre TMGD hizmeti ihtiyacı doğabilir.
Akaryakıt istasyonları TMGD bulundurmak zorunda mı?
Akaryakıt faaliyetleri tehlikeli madde kapsamına girebildiği için işletmenin faaliyet rolü, belge durumu ve süreç yapısı değerlendirilmelidir. Genel yorum yerine firma özelinde analiz yapılması daha sağlıklı olur.
TMGD hizmeti almadan faaliyet yürütmek riskli midir?
Kapsama giren bir işletmenin TMGD sürecini ihmal etmesi, denetimlerde belge, kayıt, faaliyet rolü ve saha uygulaması açısından sorun yaşamasına neden olabilir.
TMGD zorunluluğu nasıl kontrol edilir?
İşletmenin ürün grupları, TMFB kapsamı, taşıma zincirindeki rolü, saha operasyonu ve mevcut kayıtları birlikte incelenerek değerlendirme yapılır.
TMGD hizmeti için hangi bilgiler gerekir?
Faaliyet konusu, ürün listesi, güvenlik bilgi formları, TMFB durumu, sevkiyat şekli, yükleme-boşaltma düzeni ve mevcut denetim dosyası ilk değerlendirme için önemlidir.
İzmir’de TMGD zorunluluğu için danışmanlık alınabilir mi?
İzmir, Kemalpaşa, Aliağa, Çiğli ve çevresindeki sanayi, lojistik, depolama ve üretim firmaları için TMGD kapsam analizi ve danışmanlık süreci planlanabilir.